Leśne sady skrywają historię. Ruszył ogólnopolski konkurs fotograficzny
Nie wszyscy zdają sobie sprawę, że drzewa owocowe są naturalnym elementem wielu terenów leśnych. Stare jabłonie, grusze czy śliwy można odnaleźć przy dawnych osadach, leśniczówkach, śródleśnych drogach i polanach. To nie tylko ślad historii dawnych mieszkańców tych terenów, ale również ważny element przyrody — schronienie i źródło pożywienia dla ptaków, owadów oraz drobnych ssaków.
Właśnie temu niezwykłemu dziedzictwu poświęcony jest Ogólnopolski Konkurs Fotograficzny „Leśne sady – dziedzictwo, które trwa”, organizowany przez Ośrodek Kultury Leśnej w Gołuchowie wspólnie z Nadleśnictwem Antonin i Nadleśnictwem Syców.
Drzewa owocowe w lesie? To część historii i przyrody
Celem konkursu jest popularyzacja wiedzy o dawnych odmianach drzew owocowych rosnących w środowisku leśnym oraz dokumentowanie historycznych sadów, alei i pojedynczych drzew zachowanych w krajobrazie lasów. Organizatorzy chcą zwrócić uwagę na znaczenie starych odmian jabłoni, grusz czy śliw dla ochrony bioróżnorodności i dziedzictwa kulturowego.
Fotografować można m.in.:
- stare drzewa owocowe rosnące w lasach i na ich obrzeżach,
- dawne sady przy leśniczówkach i osadach,
- aleje obsadzone drzewami owocowymi,
- leśne krajobrazy z udziałem drzew owocowych.
Konkurs ma charakter otwarty i skierowany jest do wszystkich pełnoletnich miłośników fotografii i przyrody.
To nie tylko konkurs fotograficzny
Projekt „Leśne sady – dziedzictwo, które trwa” obejmuje również działania edukacyjne i popularyzatorskie. W planach są internetowa wystawa fotografii, seminarium naukowe poświęcone dawnym odmianom drzew owocowych oraz warsztaty praktyczne dotyczące szczepienia drzew i pozyskiwania zrazów.
Wszystkie działania mają służyć ochronie dawnych odmian oraz przekazywaniu wiedzy o ich zachowaniu kolejnym pokoleniom.
Gołuchów i wielkopolskie tradycje sadownicze
Ośrodek Kultury Leśnej w Gołuchowie przypomina, że temat dawnych sadów jest szczególnie bliski historii tego miejsca. Już w XIX wieku Gołuchów był ważnym ośrodkiem nowoczesnej sztuki ogrodowej i sadowniczej w Wielkopolsce. Dzięki działalności Jana Działyńskiego, Izabeli z Czartoryskich Działyńskiej oraz sadownika Adama Kubaszewskiego rozwijano tam nowoczesne założenia parkowo-leśne oraz liczne odmiany drzew owocowych dostosowanych do lokalnych warunków klimatycznych.
Dziś Ośrodek Kultury Leśnej kontynuuje te tradycje, prowadząc działania związane z ochroną dawnych odmian drzew owocowych i przypominając o ich znaczeniu dla współczesnej ochrony przyrody i krajobrazu kulturowego.
Leśnicy od lat ratują stare odmiany drzew
W Wielkopolsce działania związane z ochroną dawnych odmian drzew owocowych prowadzi m.in. Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Poznaniu. Nadleśnictwa dokumentują stare drzewa owocowe rosnące przy dawnych osadach i śródleśnych drogach, pobierają zrazy ze starych drzew i rozmnażają historyczne odmiany.
Podobne inicjatywy realizowane są również w innych częściach kraju. Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Zielonej Górze prowadzi program przywracania historycznych odmian drzew owocowych. Dzięki tym działaniom odtworzono już ponad 150 dawnych odmian, a na terenach leśnych województwa lubuskiego posadzono około 18 tysięcy drzew owocowych.
Jak zgłosić się do konkursu?
Do konkursu można zgłosić od 1 do 5 fotografii zapisanych w formacie JPG, w jakości umożliwiającej publikację i wydruk w formacie A3. Zdjęcia wraz z wymaganymi dokumentami należy przesłać drogą elektroniczną na adres: jolanta.wegiel@okl.lasy.gov.pl.
Regulamin konkursu oraz wszystkie wymagane załączniki dostępne są na stronie internetowej Ośrodka Kultury Leśnej w Gołuchowie. Termin nadsyłania prac upływa 30 września 2026 roku.
Najciekawsze fotografie zostaną zaprezentowane podczas internetowej wystawy promującej dziedzictwo przyrodnicze i kulturowe leśnych sadów.
